Stress echo

  • Τι είναι το stress echo;

Το stress echo είναι μια σύγχρονη αναίμακτη δοκιμασία ισχαιμίας με την οποία μπορούμε να διερευνήσουμε με ακρίβεια και ασφάλεια την ύπαρξη και τη σοβαρότητα της στεφανιαίας νόσου, της πάθησης δηλαδή που σχετίζεται με τη στηθάγχη και το έμφραγμα του μυοκαρδίου, αλλά και άλλων παθήσεων όπως βαλβιδοπάθειες. Πραγματοποιείται χωρίς τη χρήση ακτινοβολίας στο υπερηχογραφικό εργαστήριο από εξειδικευμένο καρδιολόγο, διαρκεί περίπου 30 λεπτά ενώ μετά την ολοκλήρωσή της ο ασθενής επιστρέφει άμεσα στις συνήθεις δραστηριότητές του.

 

  • Σε τι διαφέρει από το τεστ κοπώσεως;

Όπως και στην «κλασική» δοκιμασία κόπωσης σε κυλιόμενο τάπητα, σκοπός της εξέτασης είναι η εκτίμηση της καρδιακής λειτουργίας σε συνθήκες αυξημένων απαιτήσεων σε οξυγόνο. Σε αντίθεση όμως με το test κοπώσεως, ο ιατρός παρακολουθεί τη λειτουργία της καρδιάς με υπέρηχο κατά και μετά την κόπωση, γεγονός που προσφέρει σημαντικές επιπλέον πληροφορίες, αυξάνοντας κατά πολύ τη διαγνωστική αξία της εξέτασης. Βλέποντας real time την καρδιά και τις βαλβίδες μπορεί με μεγαλύτερη ακρίβεια να δώσει απάντηση στα διαγνωστικά ερωτήματα.
Η «άσκηση» της καρδιά μπορεί να γίνει είτε με τον κλασικό τρόπο της βάδισης σε κυλιόμενο τάπητα ή της άσκησης σε εργομετρικό ποδήλατο είτε - συνηθέστερα - με χορήγηση φαρμάκου το οποίο αυξάνει σταδιακά και ελεγχόμενα τους παλμούς της καρδιάς ενώ ο ασθενής παραμένει ξαπλωμένος. Αυτή είναι και η δεύτερη σημαντική διαφορά με το κλασικό τεστ κοπώσεως, αφού περιορισμοί όπως εύκολη κούραση, δύσπνοια, κακή φυσική κατάσταση, αναπνευστικά ή ορθοπεδικά προβλήματα ή προχωρημένη ηλικία ξεπερνιούνται. Έτσι ασθενείς που δε μπορούν να υποβληθούν ή δεν ολοκλήρωσαν μία δοκιμασία κοπώσεως μπορούν χωρίς πρόβλημα να υποβληθούν σε stress echo.

 

  • Ποιους ασθενείς αφορά;

Το stress echo είναι μια υψηλής διαγνωστικής αξίας αναίμακτη εξέταση με ποικίλες εφαρμογές στην σύγχρονη καρδιολογία. Χρησιμοποιείται κατεξοχήν για τη διάγνωση της στεφανιαίας νόσου σε ασθενείς με ύποπτα συμπτώματα όπως πόνο στο στήθος, εύκολη κόπωση, πόνο ή δύσπνοια στο περπάτημα ή/και παράγοντες κινδύνου (πχ υπέρταση, υψηλή χοληστερίνη, σακχαρώδη διαβήτη) στους οποίους θέλουμε να ξέρουμε με ακρίβεια αν υπάρχει σοβαρή στένωση σε μία ή περισσότερες στεφανιαίες αρτηρίες. Λόγω της απεικόνισης της καρδιάς με τη χρήση των υπερήχων κατά την “κόπωση” η ακρίβεια της μεθόδου ξεπερνάει κατά πολύ αυτήν της κλασικής δοκιμασίας κοπώσεως σε κυλιόμενο τάπητα και προσεγγίζει το 90%.
Άλλοι ασθενείς που συχνά υποβάλλονται σε stress echo είναι αυτοί με ιστορικό εμφράγματος μυοκαρδίου, αγγειοπλαστικής ή αορτοστεφανιαίας παράκαμψης (bypass) με σκοπό την εκτίμηση της λειτουργικότητας της καρδιάς, τη διαστρωμάτωση κινδύνου αλλά και τη διάγνωση τυχόν νέων στενώσεων σε στεφανιαίες αρτηρίες ή μοσχεύματα. Τέλος ασθενείς με βαλβιδοπάθειες όπως στένωση αορτικής βαλβίδας ή ανεπάρκεια μιτροειδούς βαλβίδας μπορεί να υποβληθούν σε stress echo για να μελετηθεί η συμπεριφορά της βαλβίδας και της καρδιάς σε συνθήκες φόρτισης και να γίνει επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.

 

  • Προετοιμασία για την εξέταση

Καλό είναι ο ασθενής να είναι νηστικός και να μην έχει καπνίσει για δύο ώρες πριν την εξέταση. Θα πρέπει επίσης να έχει συνεννοηθεί με τον ιατρό του για ενδεχόμενη προσωρινή διακοπή συγκεκριμένων φαρμάκων (β-blockers πχ Lopresor, Concor, Lobivon), αλλά σε καμία περίπτωση να μη διακόψει κάποιο φάρμακο αυθαίρετα. Συνήθως η διενέργεια του stress echo απαιτεί τη χρήση ενός σκιαγραφικού το οποίο ο ασθενής προσκομίζει την ημέρα της εξέτασης.

  • Πως γίνεται η εξέταση;

Η εξέταση είναι ένα συνδυασμός του γνωστού υπερηχογραφήματος - triplex - καρδιάς με το τεστ κοπώσεως. Σε ότι αφορά στο φαρμακευτικό stress echo, το οποίο είναι το πιο διαδεδομένο, ο ασθενής ξαπλώνει σε πλάγια θέση, συνδέεται το ηλεκτροκαρδιογράφημα και το πιεσόμετρο και τοποθετείται ένας μικρός φλεβοκαθετήρας στο χέρι. Στη συνέχεια ξεκινάει η χορήγηση του φαρμάκου και σταδιακά οι παλμοί αυξάνονται. Κατά διαστήματα ο ιατρός μελετάει την καρδιά με τον υπέρηχο, ενώ ταυτόχρονα γίνονται μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης και ηλεκτροκαρδιογράφημα. Όταν οι παλμοί φτάσουν το προβλεπόμενο όριο, λαμβάνονται οι τελικές εικόνες με τον υπέρηχο και η χορήγηση του φαρμάκου σταματάει, ενώ οι παλμοί επιστρέφουν στα φυσιολογικά επίπεδα πολύ άμεσα. Η διάρκεια της εξέτασης δεν ξεπερνάει συνήθως τα 30 λεπτά..
Σε ότι αφορά το stress echo με άσκηση, η αύξηση των παλμών γίνεται με άσκηση είτε σε κυλιόμενο τάπητα είτε σε εργομετρικό ποδήλατο και ο ιατρός παρακολουθεί την καρδιά με υπέρηχο είτε κατά είτε αμέσως μετά την άσκηση.
Λόγω της πολυπλοκότητας της εξέτασης, η διενέργεια του stress echo απαιτεί ειδική εκπαίδευση και πιστοποίηση του καρδιολόγου.

 

  • Είναι ασφαλής εξέταση;

Η εξέταση αυτή είναι πολύ ασφαλής και συνήθως δεν υπάρχουν προβλήματα. Η χορήγηση του φαρμάκου είναι ελεγχόμενη και μπορεί να διακοπεί άμεσα ενώ η λειτουργία της καρδιάς παρακολουθείται συνεχώς. Τις περισσότερες φορές ο ασθενής αντιλαμβάνεται μόνο την ταχυκαρδία η οποία είναι διαρκεί πολύ λίγο ενώ από τη στιγμή που θα διακοπεί η εξέταση το αίσθημα αυτό υποχωρεί άμεσα. Υπάρχει μικρή πιθανότητα αρρυθμίας ή ενόχλησης στο στήθος ή ναυτίας, οπότε και θα παρθούν τα απαραίτητα μέτρα από τον ιατρό. Κατά τα άλλα, όπως ισχύει και σε όλες τις δοκιμασίες “κοπώσεως”, υπάρχει πολύ μικρή πιθανότητα εκδήλωσης συμπτωμάτων στηθάγχης ή στεφανιαίων επεισοδίων (περίπου 1 στα 3000 εξετάσεις), αυτά όμως συμβαίνουν συνήθως σε ασθενείς υψηλού κινδύνου όπου υπάρχει εκτεταμένη νόσος και είναι ουσιαστικά εκδήλωση της νόσου που αποκαλύπτεται κατά την εξέταση.

Stress echo icon 2.jpg